سیستم سوخترسانی در کارخانه چگونه کار میکند؟
ساختار و نحوه کارکرد سیستم سوخترسانی کارخانه
بهطور کلی، کارکرد یک سیستم سوخترسانی صنعتی در ۴ مرحله اصلی خلاصه میشود:
- ذخیرهسازی (Storage): سوخت تخلیهشده از تانکرهای حمل، در مخازن بزرگ زمینی یا هوایی ذخیره میشود.
- انتقال و پمپاژ (Transfer): پمپهای سوخترسان صنعتی، سوخت را با فشار و دبی مشخص از مخزن به سمت نازل یا دستگاه مصرفکننده هدایت میکنند.
- فیلتراسیون (Filtration): سوخت پیش از ورود به پمپ و نازل، از فیلترهای آب و ذرات عبور میکند تا ناخالصیهای آن گرفته شود.
- اندازهگیری و توزیع (Distribution & Metering): سوخت از طریق لیترشمار اندازهگیری شده و توسط نازل به باک خودروها یا ورودی تجهیزات تزریق میشود.
اجزای اصلی سیستم سوخترسانی در کارخانه
یک سیستم سوخترسانی استاندارد و ایمن صنعتی از قطعات زیر تشکیل شده است:
۱. مخزن ذخیره سوخت (Fuel Tank)
مخازن معمولاً فلزی یا پلیاتیلن دوجداره هستند که مجهز به سیستمهای تهویه (ونت)، نشانگر سطح سوخت (لولسنج) و شیرهای تخلیه اضطراری هستند.
۲. پمپ سوخترسان (Fuel Transfer Pump)
پمپ قلب تپنده سیستم است. با توجه به نوع سوخت (بنزین یا گازوئیل) و محل نصب، انتخاب پمپ بسیار حساس است. برای سیالات فرار و خطرناکی مانند بنزین، حتماً باید از پمپ سوخترسان ضد انفجار استفاده شود تا از بروز هرگونه جرقه و آتشسوزی جلوگیری شود.
۳. فیلتر سوخت و آبگیر (Fuel Filter)
سوخت کارخانجات به دلیل ماندن در مخازن بزرگ معمولاً حاوی رطوبت (ناشی از میعان هوا) و ذرات زنگزدگی است. نصب یک فیلتر آبگیر گازوئیل یا فیلترهای ذرات با کیفیت بالا، عمر پمپها و موتورهای کارخانه را تضمین میکند.
۴. لیترشمار یا میتر (Flow Meter)
بدون لیترشمار، مدیریت مصرف سوخت در کارخانه غیرممکن است. لیترشمارهای مکانیکی یا دیجیتالی میزان دقیق سوخت خروجی را ثبت میکنند تا مشخص شود هر بخش یا هر دستگاه چقدر سوخت مصرف کرده است.
۵. نازل و شیلنگ تخلیه (Nozzle & Hose)
نازلها در دو مدل اتوماتیک (قطعکن خودکار در صورت پر شدن باک) و معمولی وجود دارند. جنس شیلنگ سوخترسانی باید در برابر مواد نفتی و سایش مقاوم باشد و مجهز به سیم ارت (اتصال زمین) جهت تخلیه الکتریسیته ساکن باشد.
اهمیت استفاده از تجهیزات ضد انفجار (Ex) در کارخانهها
سوختها، بهخصوص بنزین و حتی گازوئیل تحت شرایط دمایی خاص، گازها و بخارات قابل اشتعالی از خود ساطع میکنند. کوچکترین جرقه ناشی از کلید برق، دینام پمپ یا الکتریسیته ساکن میتواند منجر به فاجعه شود.
به همین دلیل در طراحی سیستم سوخترسانی کارگاهها و کارخانجات، رعایت اصول زیر الزامی است:
- استفاده از پمپهای دارای استاندارد ATEX: بدنه و متعلقات الکتریکی پمپ باید کاملاً ایزوله و ضد انفجار باشند.
- سیستم ارتینگ (اتصال زمین): اتصال ارت مانع تجمع بار الکترواستاتیک روی شیلنگ، نازل و بدنه پمپ میشود.
- قرارگیری پکیج در فضای باز یا دارای تهویه مناسب: از انباشت بخارات خطرناک سوخت در اطراف پمپ جلوگیری میکند.
انواع روشهای سوخترسانی در صنایع
کارخانهها بر اساس نیاز خود معمولاً از یکی از دو روش زیر برای سوخترسانی استفاده میکنند:
الف) ایستگاه سوخترسانی ثابت (تلمبهخانهای)
یک محل مشخص در کارخانه (شبیه به پمپبنزینهای شهری کوچک) طراحی میشود که مخزن و پمپ در آن قرار دارند و ماشینآلات جهت سوختگیری به آنجا مراجعه میکنند.
ب) سیستم سوخترسان سیار (ترولی یا چمدانی)
در پروژههای عمرانی بزرگ، معادن و کارخانجاتی که ماشینآلات سنگین امکان حرکت مداوم به یک نقطه ثابت را ندارند، از پکیج سوخترسان سیار استفاده میشود. این پکیجها (به همراه مخازن کوچک یا سوار بر پشت خودروهای باربری) به محل استقرار دستگاهها رفته و عملیات سوخترسانی را به صورت محلی انجام میدهند.
نتیجهگیری و جمعبندی
یک سیستم سوخترسانی کارآمد در کارخانه، نه تنها سرعت کار را بالا میبرد، بلکه با مانیتورینگ دقیق مقادیر توسط لیترشمار و فیلتراسیون مناسب، هزینههای استهلاک و سوخت را به شدت کاهش میدهد. در این میان، امنیت حرف اول را میزند؛ سرمایهگذاری روی تجهیزات و پمپهای ضد انفجار استاندارد، بیمهنامه سلامت کارکنان و داراییهای کارخانه شماست.
برای بررسی و خرید تجهیزات استاندارد از جمله پمپهای ضد انفجار، پکیجهای سوخترسان سیار، لیترشمارها و فیلترهای تخصصی میتوانید از بخش محصولات سایت سهند پذیره صنعت دیدن فرمایید.
دیدگاه خود را بنویسید